Wacken Open Air 2012 - 23 Years Faster, Harder, Louder

Woensdag 1 augustus - De busreis

Om 6u 's ochtends loopt de wekker af, en in het uur dat volgt neem ik een laatste douche, poets ik mijn tanden en tracht ik in een slaapdronken waas nog iets te eten. Iets na de klok van zeven brengt mijn welwillende vader mij, mijn broer ("De Italiaan") en mijn officieuze wederhelft ("De Deerne") naar Berchem station. Onderweg pikken we nog een kameraad op ("De Drinkebroer") en proberen we de bagage (slaapgerief, tenten en veel te veel proviand) in de auto te krijgen. Dat lukt, en een klein half uurtje later staan we aan Berchem station te wachten op de bus. Er zijn nog mensen met zwarte outfits en grote rugzakken: onze toekomstige busgenoten.

Ondertussen komen de andere gezellen uit ons selecte groepje aan: de King, de Broer Van en de Piraat. Met een lichte vertraging komt onze bus aan en twintig minuutjes later zijn we op weg naar het noorden van Duitsland voor wat een fantastische festivalervaring moet worden. Onze plaats: de achterste rij en paar zetels op de voorlaatste. Wat volgt zijn bijna elf uur op de bus met muziek, muziek-dvd's van Ozzy en Saxon, en hopeloze pogingen om wat te slapen. Dommelen lukt telkens een half uurtje, maar als ik wakker word geeft mijn nek me het gevoel dat ik drie uur heb geheadbangd. De tussentijdse stop die we maken aan een Burger King compenseert echter voor dit euvel.

Op weg naar Wacken (een bescheiden 600 km) komen we enkele files tegen, en zo komen we later dan gepland op de weide aan. Al moeten we eerst door het dorpje zelf. Het festivalterrein ligt tegen de woningen aan, en onze bus rijdt door de grootste straat van het dorp. Overal zwartgekleed volk ("metals", zoals wij ze noemen) en dorpelingen. Iedereen is in festivalstemming, dat is duidelijk. Enkele oudere mensen op een terrasje steken de hoorns op naar de bus, en een jong meisje maakt helemaal uit haar eigen het metalgebaar naar ons. Dat doet toch een mens toch iets.

En dan komen we echt aan en laden we uit. Zonder aanschuiven krijgt iedereen zijn Wacken polsbandje om, en daar hoort ook een zakje met goodies bij: een sticker, magneetje, postkaart, regenponcho, condoom, reclame voor enkele bands, en last but not least: de Wacken Open Air 2012 patch! Enkele uren later pronkt het kleinood al op mijn vest, en ben ik volledig klaar voor wat komen gaat. We vinden een plaatsje voor vier tenten op 50 m van de ingang, en kunnen ze zo plaatsen dat we een gezellig open plekje hebben. Tijd voor een eerste verkenning van de weide.

Dé Wacken patch

De nacht valt ondertussen, en het wordt ons duidelijk dat in omvang Wacken véél groter is dan ons Graspop. In Dessel kamperen jaren 35.000 festivalgangers, en tezamen met dagbezoekers zijn die goed voor 135.000 bezoekers over de drie dagen. In Wacken kamperen 75.000 bezoekers (en eventueel nog 10.000 medewerkers, staf, ...). Sommigen onder hen hebben ook een auto of caravan bij, en dat vraagt om een gigantische camping. Het is dan ook even puzzelen voor we aan de plattegrond uitkunnen en onze weg naar het festivalterrein vinden. We kunnen al even over de festival fair rondlopen: kraampjes met patches, t-shirts, gothic kledij, snuisterijtjes en, toch het vermelden waard, een kraampje met (geverniste) houten vibrators in soms onwaarschijnlijke maten (met een slogan als "Ervaar de kracht van de natuur" ).  Daarna is het tijd voor een welverdiende rust: de bands van de volgende dag roepen al!

Donderdag 2 augustus - De verkenning

De eerste volledige dag op het festival is er eentje om het festivalterrein zelf beter te verkennen, en te ontdekken hoe Wacken "in elkaar zit". Want er zit een groot verschil tussen Graspop en Wacken, dat mag duidelijk wezen. Zo heeft Wacken de "Wackinger Village", een deel van het terrein waar verscheidene kraampjes staan met mede, spelen als breek-het-ei en speerwerpen, hoorns, smeden en meer van dat. Ook is een pleintje waarin highland games, wapenschouwingen en vikinggevechten plaatsvinden. Hier staat ook een klein podium. Wie geen zin heeft in muziek vindt hier zeker iets om te doen.

Speerwerpen, moeilijker dan het lijkt

Maar voor mij draait het toch vooral om de muziek: de affiche van Wacken sprak mij dit jaar veel minder aan dan de affiches van voorgaande edities, dat mag gezegd worden. Slechts vijf bands wilde ik zeker zien (Volbeat, Hammerfall, Opeth, Amon Amarth en Dimmu Borgir) en verder zou ik alles aan willekeur en goesting overlaten. Zo is de eerste band van het festival Sepultura. Ik kan niet zeggen dat ik veel van de band ken, maar de mededeling dat er een percussiegroep mee zou doen trok mijn aandacht. De show begint met een vijftiental mannen die de bühne betraden en ritmisch met houten stokken op olievaten slaan. Indrukwekkend, en dan is de band zelf nog niet begonnen. De metalmuzikanten betreden na vijf minuten het podium en brengen gedurende vijf kwartiertjes metal, al dan niet in combinatie met Tambours du Bronx. En hoewel deze samenwerking mooi oogt, wil de mix niet helemaal mee. Soms is het wat zoeken naar het geluid van de percussionisten, maar al bij al is dit zeker een spectaculaire show. Sepultura brengt nieuw werk en oude klassiekers (die zelfs ik ken), en gooit er tussendoor een cover van Firestarter van The Prodigy tussen.

De tweede band waar ik iets zinnigs over weet te vertellen is headliner Volbeat. De Denen brengen dit jaar slechts een Europese show, maar wat een optreden... De weide, nu slechts droog zand, staat vol. Wie recht voor het podium wil staan, is eraan voor de moeite. Het is koppenlopen. Deerne, Drinkebroer, King en ik slagen erin om elkaar terug te vinden in deze gigantische massa, en we verhuizen naar een leeg plekje. Hier hebben we een goed zich op een van de grote schermen (drie op naast de podia, een achter de p.a.) en kunnen we onszelf helemaal laten gaan. En dat doen we. Met een uitstekende setlist heersen de Denen over Wacken. Er wordt geopend met mijn persoonlijke favoriet The Human Instrument, en dan gaat de band verder met de ene na de andere kraker. Guitar Gangsters & Cadillac Blood; Sad Man's Tongue; Heaven Nor Hell; Pool of Booze, Booze, Booza... Wat je wilt horen passeert de revue. En dan zijn er nog de speciale nummers: tijdens 7 Shots spelen de zanger van Kreator en de gitarist van Mercyful Fate mee, in 16 Dollars wordt de bassectie versterkt door een contrabassist en Evelyn komt tot haar volle recht dankzij de deathmetalvocals van Napalm Death-zanger Barney. En naast al het gekende lekkers passeert ook een kort nieuw nummertje, dat voorlopig nog de werktitel Momma can I have a shotgun? No, but here's a sweet unicorn draagt. Dat klonk wat harder, zoals op het debuut, en belooft alvast veel goeds voor een nieuwe plaat. Na anderhalf uur is de band echter uitgespeeld, en keert de gigantische massa richting camping of drankstandjes. Dit was een dag met weinig optredens, maar wat ik heb gezien was goed!

Vrijdag 3 augustus - Méér bands

Vandaag staat er heel wat op het programma. Samen met de King zak ik af naar de Black stage voor de blackmetallers van Endstille. Nu moet ik toegeven dat ik die band altijd wat dubieus vond, met zulk een naam. Maar daar lijkt dus niets van aan: wie op een van de twee mainstages van Wacken staat, zal wel koosjer genoeg zijn. De band speelt prima en ik weet me te vermaken. Black metal onder de volle zon, het lukt wel.

Over die mainstages is nog wat uitleg nodig: je hebt twee mainstages: de Black en de True stage, en die staan naast elkaar. Terwijl op het ene podium gespeeld wordt, wordt het andere voorbereid voor de volgende band. Tussen twee optredens zit iedere keer een kwartiertje pauze, zodat de grote massa zich van het ene naar het andere podium kan verplaatsen. Drie schermen naast de podia en een scherm achter de geluidstoren zorgen ervoor dat iedereen kan zien. Dan is er nog een tent met twee kleinere podia, al ben ik daar niet geweest. En je hebt nog twee podia die even groot zijn als wat je in de parkavonden van de gemeente ziet. Helaas zijn de grote podia en de kleine podia niet op elkaar afgestemd en overlappen bands elkaar naar hartelust.

Nu je een beter zicht hebt over de podia, is het tijd voor de volgende band. Dat is Sacred Reich, een thrashband die vaag een belletje doet rinkelen. Ik zou niet blijven staan, maar de band opent met The Imperial March van John Williams (het Darth Vader deuntje) en dan kan ik niet anders dan blijven staan. Ook dit optreden smaakt me wel. Halverwege het optreden ziet de zanger dat er een wall of death wordt geprepareerd, en dat is niet naar zijn zin. "We zien hier om met elkaar te dansen, niet om elkaar ineen te slaan". Een mosh- of circle pit zijn wel goed. "Denk aan de circle of life tegenover de wall of death". Vervolgens maakt de beste man enkele verwijzingen naar zijn kinderen en Disneyfilms.

Na Sacred Reich zoek en vind ik gezelschap, en samen met Deerne en Piraat ga ik naar Kamelot kijken. De band wist onlangs een nieuwe zanger te strikken, en die lijkt geen plankenkoorts te hebben. Hij zingt goed en spreekt meermaals het publiek aan. En de muziek zelf, die mag er ook zijn. Power metal met een symfonische toets. Maar halverwege het optreden lijkt het erop dat de weergoden minder gediend zijn met power metal. Een hevig onweer barst los, en de weide stroomt leeg. Het publiek wordt uitgedund, maar onder de beschutting van een poncho valt die regen al bij al mee. Al acht ik het na het optreden tijd om iets te eten en de droogte van mijn tentje op te zoeken.

Regen + tienduizenden voeten = modder... modder overal

Opeth dan. De weg van en naar de camping was langer dan geschat, en ik mis het eerste nummer uit de set. Geen nood, Opeth heeft een uur speeltijd gekregen. Het regent nog altijd, maar volgens frontman Michael Akerfeldt is dat de perfecte setting voor de muziek. Wat volgt is een mix tussen nieuwer en ouder (lees "death metal") materiaal. Na de uitzinnige reacties bij zulk een ouder nummer stelt de zanger dan ook de vraag of we die songs wel tof vinden. De reactie is uiteraard "Whhoooaaaargh": wie het publiek een vraag stelt kan uiteraard geen duidelijk gearticuleerd antwoord verwachten. En de band speelt verder: de lichte regen deert niet, en zelfs wanneer de zon gaat schijnen pakt de muziek (Akerfeldt biedt zijn excuses aan voor de onverwachte zon). Dat de zanger een grapjas is, mag duidelijk wezen. Zo stelt hij iedereen in de band bij naam voor, en doopt hij zichzelf Julio Eglesias. Al baalt hij er wel van dat Coroner tegelijkertijd met zijn band speelt, hij had die graag meegepikt. Na een uurtje is het helaas voorbij, maar het was lachen en genieten. De band was in vorm, en de muziek zelf zat snor.

Hammerfall is de volgende band op het lijstje. Ik verhuis van de Black naar de True metal stage en tracht tevergeefs iemand uit mijn gezelschap te vinden. Dan maar op m'n eentje kijken hoe de power-Zweden het ervan af brengen. Na dit optreden neemt de band voor een dik jaar vakantie, om in 2014 terug te keren. Uiteraard wilde ik dit optreden niet missen, zeker omdat Hammerfall een van de allereerste bands was waar ik cd's van kocht. Maar wat een topper moest worden, wordt niet meer dan een middelmatig optreden. Dat ligt voor een stukje aan de setlist: de band grijpt, begrijpelijk, naar materiaal uit zijn gehele carrière, maar niet de hele carrière interesseert mij. Pas halverwege de set wordt de songkeuze interessant en kan ik echt meegaan met de muziek. Maar daarnaast vind ik de performance ook niet alles. Joakims stem is met de jaren wat rauwer geworden, en dat laat uiteraard een afdruk na op de oudere songs (met "echte" powermetalstem). Ook de band zelf speelt niet fantastisch. Jammer, hier had ik meer van verwacht. Ik ben er zeker van dat het niet zozeer aan mijn slabakkende liefde voor power metal is, want op cd klinkt Hammerfall nog steeds geweldig. En het kan aan mij liggen, maar het lijkt wel alsof gitarist Oskar Dronjak meermaals van outfit wisselt... In een set van één uur.

Na Hammerfall volgt een andere band die ik heb aangeduid op mijn programma: Dimmu Borgir, dat anderhalf uur lang versterkt wordt door koor en orkest. Dat belooft alvast vuurwerk, en het komt er ook. Niet alleen oogt zijn groot gezelschap indrukwekkend, het klinkt ook indrukwekkend. De band begint aan zijn set met Xibir, de instrumentale intro op het meest recente album Abrahadabra. Dan volgt een greep nummers uit dat album, die tot hun volle recht komen dankzij het orkest. Al moet gezegd dat de mix niet altijd even goed is. Maar uiteindelijk draagt het orkest duidelijk bij aan de muziek. Nadien volgen Vredesbyrd, Progenies of the Great Apocalypse (hoe groots kan een nummer live klinken?) en The Serpentine Offering om het nieuwere materiaal te vertegenwoordigen, en dan volgen nog drie oude nummers door de band en twee door koor en orkest alleen. Het podium is eivol en dat beperkt de bewegingsruimte van de bandleden wel, maar er wordt goed gespeeld en het publiek geniet met volle teugen. Dat het even droog is, is ook mooi meegenomen. Helaas zit dit overweldigende concert er al na anderhalf uur op. Een unieke belevenis, die af en toe te kampen had met een mindere mix. Dit optreden krijgt trouwens bonuspunten voor het orkest: op de videobeelden is duidelijk te zien dat een groot deel van de strijkers (allemaal in kostuum) zich corpsepaint heeft aangemeten, ent tussen die keurig geklede mensen vinden we ook enkele erg fervente headbangers!

Helaas begint het weer oude wijven te regenen, en ik schrap dan maar In Extremo van mijn lijstje. Al bij al was vandaag weer een goede dag.

Zaterdag 4 augustus - Nu al de laatste dag?

De laatste dag op het festival begint erg laat: de Deerne heeft haar bovenbeen verbrand, en daarom gaan de Broer Van en ik een zalfje halen in het dorp. Als het been eenmaal behandeld is, gaan we met z'n allen de Nuclear Blast merchandisestand opzoeken. Die was niet te vinden in de overdekte metalmarkt, maar enkele vriendelijke Fransmannen tonen me waar ik moet zoeken.

Uiteindelijk is het al acht uur voor ik de eerste band van de dag opzoek: de vikingen van Amon Amarth. Op Graspop speelden ze een goede set, valt de truc te herhalen onder een open hemel overdag? Het antwoord is uiteraard "ja"! De band speelt deze zomer maar vier shows, en van automatische piloot of verveling is er absoluut geen sprake. Wat we krijgen is meer vuurwerk en spektakel. De band krijgt zelfs de kans om tussendoor de backdrop te vervangen: van de vurige cover van Surtur Rising gaan we naar een grauw grijs van een marcherend leger. De keuze van de songs, die zet net als op Graspop snor. Cry of the Black Birds, Pursuit of Vikings, Runes to My Memory, Twilight of the Thunder God... De band wint het publiek moeiteloos voor zich.

Nadien volgen de oude rakkers van Scorpions, maar al na twee nummers heb ik door dat dit niets voor mij is. Op de Party stage speelt ondertussen Schandmaul, een Duitse folkmetalband die in eigen land een naam lijkt te hebben. Mij zeggen zowel naam als muziek niets, en dus ga ik maar richting camping. En ondertussen besluiten de wolken om nogmaals te wenen, en het lijkt erop dat ik vanavond mijn tent niet meer uitkom. Gelukkig stopt de regen, en iets na de klok van elf begeef ik me richting Main stages voor de twee laatste bands.

Als er vandaag een headliner is, dan is het wel Machine Head. Op cd doet het me weinig en op Graspop was het optreden niet meer dan leuk, maar vandaag laat Machine Head een erg goede indruk achter. De muziek zelf heeft nog steeds niet mijn hart veroverd, maar het plaatje klopt. De nacht is ondertussen gevallen, en de combinatie van lichten en rook zorgen al voor een schouwspel op zich. Frontman Robb Flynn waagt zich iedere twee nummers aan een praatje met het publiek, en het lukt hem iedere keer om de aandacht van de massa vast te houden met zijn mopjes, lof en aankondigingen. Achteraf hoor ik ook niets dan lof over deze band, Piraat en Drinkebroer zijn zelfs lyrisch over de Amerikanen.

En dan volgt de afsluiter van het festival: de industrialmetallers van Ministry. Ook niet mijn muziek, maar het optreden in 2008 op Graspop heeft een goede indruk achtergelaten. De set begint met de videoclip van de nieuwste single Ghouldiggers, waar de band halverwege op inpikt. Wat volgt is een uurtje industrialpret: de muziek beukt en op de achtergrond worden psychedelische filmpjes getoond, al dan niet met een anti-George Bush boodschap. Zanger Al Jourgensen verspilt zijn adem niet aan praatjes tussendoor, enkel aan het aankondigen van nieuwe nummers. Het einde van de set is dan ook erg abrupt: de band speelt Thieves en wenst ons na de laatste noot "Good night!". Nou, dat was onverwacht.

Dan volgt een korte toespraak van de organisatoren, waarin hulpverleners, vrijwilligers en bezoekers worden bedankt. Nadien mag verrassingsact Edguy het festival afsluiten, maar het is al twee uur en ik wil nu vooral slapen.

Zondag 5 augustus - De terugkeer

Als om 6 uur 's ochtends de wekker afloopt is niemand van het gezelschap echt happig om op te staan en in te pakken, maar het vroege vertrekuur van de bus laat ons geen keuze. Om een dik uurtje hebben we ontbeten en zijn we gepakt. We stappen naar de busstop waar het een komen en gaan is van bussen die festivalgangers naar alle windstreken zullen vervoeren. Er is zelfs een groot scherm met daarop de uren, bestemmingen en juiste terminal van iedere bus voorzien: net als op de luchthaven! Onze bus komt aan en rond een uur of acht zijn we klaar voor de terugreis. Iedereen is moe en er wordt geen muziek gespeeld. Dat verandert na de eerste pauze: de frisse lucht haal de actieveling in eenieder naar boven, en de muziek weerklinkt weer op de bus.

Er wordt een tombola georganiseerd ("altijd prijs!") aan €2 per lotje en de prijzen worden verdeeld. Mijn prijs (een balpen van WOA) wordt pas aan het einde van de tombola uitgereikt, maar kan wel op het meeste enthousiasme van alle prijzen rekenen. Dat heb je als je in groep reist. Opmerkelijk: drie van de vijf t-shirts die verloot worden gaan, ieders verbonden aan een lotje, naar een jonge kerel die drie lotjes heeft gekocht. De t-shirts zijn XL, de kerel is een van de magerste aan boord. Maar de bus lacht, en zo wint iedereen!

De bus houdt halt aan een Burger King restaurant, en dat wordt uiteraard door iedereen op luid gejuich onthaalt. Ondergetekende sluit zijn reis af met een Double Steakhouse burger met extra barbecuesaus en spek (hoe metal klinkt dat wel niet?). Een laatste aanslag op de aderen en de gezondheid, eens we thuis zijn staan er weer groenten en fruit op het menu.

Een hamburger met spek en barbecuesaus: powerfood voor de metalfan!

Na een rit van een kleine tien uur staan we met onze bagage op een trottoir in Berchem. Iedereen wordt opgepikt door familie of partner, en uiteindelijk sta ik in mijn eentje in mijn slaapkamer. Man, je eigen bed is het beste geschenk na een vermoeiende trip!

Vandaag - de terugblik

Wacken Open Air en Graspop Metal Meeting zijn twee geheel verschillende festivals. Graspop draait om de muziek en is "duidelijker" georganiseerd: die band, dat podium, zo laat. Bands wisselen elkaar mooi af zodat je zo min mogelijk bands moet missen. Het gaat dus anders op Wacken: de organisatie biedt erg kleine bands de kans om op het festival te spelen, maar wie een van deze wil zien spelen mist een stuk van een grote band. Een mens kan zich hier ook prima vermaken zonder muziek, en ik raad metalfans zeker aan om het eens gezien te hebben. Ik keer terug naar het Hoge Noorden, maar voor de beste muziek en grootste namen kan je in Dessel terecht.